Mae’r Ganolfan ar gyfer Iechyd Meddwl a Chymdeithas yn rhedeg nifer o brojectau i helpu i wella iechyd corfforol a meddyliol ymysg unigolion sy’n dioddef o salwch meddwl difrifol. Mae treial SPACES yn profi ymyriad a gynhyrchwyd ar y cyd a gynlluniwyd i gefnogi pobl sy’n dioddef o salwch meddwl difrifol i gynyddu eu lefelau gweithgarwch corfforol, ac mae astudiaeth SMILE yn edrych ar ffyrdd o gefnogi pobl sy’n dioddef o salwch meddwl difrifol mewn perthynas ag iechyd y geg. Un salwch meddwl difrifol sydd â baich afiechyd arbennig o uchel yw anhwylder rhithdybiol (DI), sef y gred bod un wedi’i heigio o organebau byw neu anfyw sy’n achosi symptomau, heb unrhyw dystiolaeth wyddonol o hyn. Er bod y salwch yn gymharol brin, mae cleifion yr effeithir arnynt yn dioddef yn aruthrol o’i symptomau a’i ganlyniadau. Mae Peter Lepping yn arbenigwr rhyngwladol ar y clefyd hwn ac mae wedi bod yn rhan o gyhoeddi canllawiau ar anhwylder rhithdybiol yn y Deyrnas Unedig a’r Almaen. Mae’n cyhoeddi ymchwil yn y maes yn rheolaidd, yn fwyaf diweddar (2024) yr astudiaeth gyntaf erioed ar effeithiolrwydd gwahanol gyffuriau gwrth-seicotig wrth drin anhwylder rhithdybiol.
Salwch Meddwl Difrifol
Mae cyfran y bobl yng Nghymru sy’n adrodd am broblemau iechyd meddwl wedi codi i 28% ar ôl COVID, sy’n gynnydd sylweddol o’r cyfnod cyn y pandemig sydd wedi effeithio’n arbennig o wael ar bobl ifanc. Ynghyd ag anhwylderau cyhyrysgerbydol, nodir mai anhwylderau meddwl a defnyddio sylweddau yw’r prif achosion o dreulio blynyddoedd yn byw ag anabledd yng Nghymru (data 2018). O gyfanswm cyllideb iechyd o tua £9bn, gwariodd y GIG yng Nghymru 11% o’i gyllideb gofal iechyd eilaidd flynyddol ar wasanaethau iechyd meddwl (data 2019-22), sy’n golygu mai iechyd meddwl yw’r categori cyllideb sengl mwyaf.
